В Казахстане рассматривается перенос дат празднования ряда профессиональных праздников, в том числе Дня металлурга. В связи с этим ОО «Казахстанский отраслевой профессиональный союз горно-металлургической промышленности «QAZAQMETAL KASIPODAGY» направил обращение Министру труда и социальной защиты населения РК А.М. Ертаеву и Министру промышленности и строительства РК Е.К. Нагаспаеву с просьбой не поддерживать предложение о переносе Дня металлурга с действующей даты празднования на 30 марта.
«QAZAQMETAL KASIPODAGY» Қазақстандық тау-кен металлургия салалық кәсіптік одағы» қоғамдық бірлестігі металлургия саласының жұмыскерлері мен кәсіподақ мүшелерінің пікірін білдіре отырып, Металлург күнін қолданыстағы мерекелеу күнінен 30 наурызға аустыру туралы бастамаға қарсылық білдіреді және аталған ұсынысты қолдамауды сұрайды.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінін 2025 жылы 30 маусымдағы Nº 241 бұйрығымен бекітілген Кәсіби мерекелерді белгілеу қағидаларына және Кәсіби мерекелер тізбесін қалыптастыру әдістемесіне сәйкес кәсіби мерекелерді белгілеудің негізгі қағидаттарының бірі тарихи сабақтасты болып табылады.
Әдістеменің 3-тарауы 6-тармағының 4) тармақшасына сәйкес кәсіби мерекенің күні кәсіби қоғамдастықта дәстүрлі түрде қалыптасқан мереке күні негізінде айқындалуы мүмкін. Сонымен қатар, бірнеше ықтимал күндер болған жағдайда тарихи және қоғамдық маңызы неғұрлым жоғары күнге басымдық берілуі тис.
Металлург күні ондаған жылдар бойы шілде айының үшінші жексенбісінде аталып келеді. Бұл күн металлургтер қауымдастығының кәсіби дәстүріне айналған, саланың еңбек ардагерлері мен қазіргі қызметкерлері үшін маңызды тарихи және әлеуметтік мәңге ие мереке болып табылады. Осы кезеңде қалыптасқан дәстүрлер еңбек адамына құрмет көрсетудін, жас мамандарды кәсіпке тартудың және ұрпақтар сабақтастығын сақтаудың маңызды құралына айналды.
Сонымен қатар, қолданыстағы Қағидалар мен Әдістемеде кәсіби мерекенің күнін өзгертү үшін оның тарихи, қоғамдық және салалық тұрғыдан негізделуі қажеттігі көзделген. Алайда бүгінгі күні 30 наурыз күнінің металлургия саласының құрылуымен, саланың дамуына шешуші әсер еткен тарихи оқиғамен немесе металлургия саласына қатысты маңызды нормативтік құқықтық актінің қабылдануымен тікелей байланысы жөнінде кәсіби қоғамдастыққа ресми әрі жеткілікті негіздеме ұсынылған жоқ.
Әдістеменің негізгі қағидаттарының бірі ретінде белгіленген тарихи сабақтастық қағидатын сақтау кәсіби мерекелердің мәні мен беделін қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда Металлург күнін дәстүрлі мерекелеу күнінен көшіру саланың тарихи қалыптасқан құндылықтарына қайшы келеді деп есептейміз.
Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында және әлеуметтік әріптестік кағидаттарында жұмыскерлердің мүдделерін білдіретін ұйымдардың пікірін ескеру маңызды екендігі белгіленген. Металлургтер қауымдастығының, салалық кәсіподақтардың, еңбек ұжымдарының және сала ардагерлерінің кең талқылауынсыз мұндай шешім қабылдау әлеуметтік әріптестік қағидаттарына толық сәйкес келмейді деп санаймыз.
Тау-кен металлургия кешені Қазақстан экономикасының стратегиялық салаларының бірі болып табылады. Сала мындаған азаматтарды жұмыспен қамтып, өнеркәсіп өндірісінің, экспорттың және өңірлік дамудың маңызды бөлігін қамтамасыз етеді. Сондықтан металлургтердің кәсіби мерекесі тарихи қалыптасқан күні сақталуы тиіс.
Осыған байланысты:
1. Металлург күнін 30 наурызға ауыстыру туралы ұсынысты қолдамауды;
2. Металлург күнін қолданыстағы мерекелеу күні — шілде айының үшінші жексенбісінде сақтауды;
3. Мәселе бойынша салалық кәсіподақтардың, жұмыс берушілердің, еңбек ұжымдарының, ардагерлер ұйымдарының және кәсіби қоғамдастықтың қатысуымен кең қоғамдық және салалық талқылау еткізуді сұраймыз.
«QAZAQMETAL KASIPODAGY» Қазақстандық тау-кен металлургия салалық кәсіптік одағы» қоғамдық бірлестігі металлургия саласы жұмыскерлерінің ұстанымын ескеруді және кәсіби мерекенің тарихи қалыптасқан күнін сақтауды сұрайды.
________________________________________________________________________________________________________________
Общественное объединение «Казахстанский отраслевой профессиональный союз горно-металлургической промышленности «QAZAQMETAL KASIPODAGY», выражая мнение работников металлургической отрасли и членов профсоюза, выступает против инициативы по переносу Дня металлурга с действующей даты празднования на 30 марта и просит не поддерживать данное предложение.
В соответствии с Правилами установления профессиональных праздников и Методикой формирования перечня профессиональных праздников, утвержденными приказом Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июня 2025 года № 241, одним из основных принципов установления профессиональных праздников является принцип исторической преемственности.
Согласно подпункту 4) пункта 6 главы 3 Методики, дата профессионального праздника может определяться исходя из даты празднования, традиционно сложившейся в профессиональном сообществе. При этом при наличии нескольких возможных дат предпочтение должно отдаваться дате, имеющей более высокую историческую и общественную значимость.
День металлурга на протяжении десятилетий отмечается в третье воскресенье июля. Эта дата стала профессиональной традицией сообщества металлургов и является праздником, имеющим важное историческое и социальное значение как для ветеранов труда отрасли, так и для действующих работников. Сформировавшиеся за этот период традиции стали важным инструментом выражения уважения к человеку труда, привлечения молодых специалистов в профессию и сохранения преемственности поколений.
Кроме того, действующие Правила и Методика предусматривают необходимость исторического, общественного и отраслевого обоснования изменения даты профессионального праздника. Однако на сегодняшний день профессиональному сообществу не представлено официального и достаточного обоснования прямой связи даты 30 марта с созданием металлургической отрасли, историческим событием, оказавшим решающее влияние на развитие отрасли, либо с принятием значимого нормативного правового акта, относящегося к металлургической сфере.
Соблюдение принципа исторической преемственности, определенного в качестве одного из основополагающих принципов Методики, является важным условием сохранения значения и авторитета профессиональных праздников. В этой связи считаем, что перенос Дня металлурга с традиционно установленной даты противоречит исторически сложившимся ценностям отрасли.
Кроме того, трудовое законодательство Республики Казахстан и принципы социального партнерства предусматривают важность учета мнения организаций, представляющих интересы работников. Считаем, что принятие такого решения без широкого обсуждения с участием сообщества металлургов, отраслевых профсоюзов, трудовых коллективов и ветеранов отрасли не в полной мере соответствует принципам социального партнерства.
Горно-металлургический комплекс является одной из стратегических отраслей экономики Казахстана. Отрасль обеспечивает занятость тысяч граждан и вносит существенный вклад в промышленное производство, экспорт и региональное развитие страны. В связи с этим профессиональный праздник металлургов должен быть сохранен в исторически сложившуюся дату.
В этой связи просим:
1. Не поддерживать предложение о переносе Дня металлурга на 30 марта;
2. Сохранить действующую дату празднования Дня металлурга — третье воскресенье июля;
3. Провести широкое общественное и отраслевое обсуждение данного вопроса с участием отраслевых профсоюзов, работодателей, трудовых коллективов, ветеранских организаций и профессионального сообщества.
Общественное объединение «Казахстанский отраслевой профессиональный союз горно-металлургической промышленности «QAZAQMETAL KASIPODAGY» просит учесть позицию работников металлургической отрасли и сохранить исторически сложившуюся дату профессионального праздника.